Dig it! Building bound to the ground

Bjarne Mastenbroek. Dig It! Building Bound to the Ground là công trình nghiên cứu quy mô lớn về mối quan hệ giữa kiến trúc và mặt đất – yếu tố nền tảng nhưng thường bị xem nhẹ trong lịch sử xây dựng. Với gần 1.400 trang tư liệu, cuốn sách đưa người đọc khám phá cách con người ở nhiều nền văn minh và thời đại khác nhau đã kiến tạo những công trình hòa mình vào địa hình, thay vì áp đặt lên thiên nhiên, qua đó mở ra một góc nhìn mới về kiến trúc bền vững trong bối cảnh hiện nay.

Trong nhiều thế kỷ, đặc biệt ở phương Tây, kiến trúc thường được xem như sự khẳng định quyền kiểm soát của con người đối với tự nhiên. Mặt đất chủ yếu đóng vai trò là nền móng cho công trình, trong khi mối liên kết giữa kiến trúc và cảnh quan dần bị xem nhẹ. Tuy nhiên, lịch sử cũng ghi nhận nhiều nền văn hóa lựa chọn cách tiếp cận khác: xây dựng dựa trên đặc điểm địa hình, tận dụng điều kiện tự nhiên để thích ứng với khí hậu, bảo vệ con người và duy trì sự cân bằng với môi trường.

Xuất phát từ triết lý ấy, kiến trúc sư Bjarne Mastenbroek cùng văn phòng kiến trúc SeARCH đã dành nhiều năm nghiên cứu những công trình gắn kết chặt chẽ với địa hình. Đối với họ, một công trình không chỉ tồn tại trên mặt đất mà cần trở thành một phần của cảnh quan, hòa nhập với môi trường xung quanh thay vì lấn át hay phá vỡ nó. Dig It! là kết quả của quá trình khảo cứu sâu rộng, tập hợp những ví dụ tiêu biểu từ nhiều quốc gia và giai đoạn lịch sử, bao gồm cả những công trình nổi tiếng lẫn các di sản ít được biết đến.

Cuốn sách giới thiệu hàng loạt công trình đặc sắc trên khắp thế giới, từ những nhà thờ được đục sâu vào vách đá tại châu Phi, các ngôi làng đào trong lòng đất ở Trung Quốc, những khu nhà phủ đầy cây xanh tại Paris đến biệt thự nằm giữa vách đá trên đảo Capri của Ý. Mỗi công trình đều được đặt trong bối cảnh lịch sử, địa lý và văn hóa cụ thể, cho thấy sự đa dạng trong cách con người khai thác địa hình để tạo nên những không gian sống bền vững và giàu bản sắc.

Được trình bày như sự kết hợp giữa một tập bản đồ, bách khoa toàn thư và tuyển tập kiến trúc, Dig It! bao gồm hệ thống bản vẽ phân tích do SeARCH thực hiện cùng các bộ ảnh của nhiếp ảnh gia kiến trúc Iwan Baan. Không chỉ minh họa hình thức công trình, những tư liệu này còn giúp người đọc hiểu rõ hơn về nguyên lý tổ chức không gian, kết cấu và mối quan hệ giữa kiến trúc với cảnh quan tự nhiên.

Nội dung cuốn sách được chia thành sáu chiến lược thiết kế gồm Bury (Chôn sâu), Embed (Lồng ghép), Absorb (Hòa nhập), Spiral (Xoắn ốc), Carve (Đục khoét) và Mimic (Mô phỏng). Thông qua cách phân loại này, tác giả cho thấy những phương thức khác nhau mà con người đã sử dụng để kết nối công trình với mặt đất, đồng thời gợi mở nhiều giải pháp có giá trị cho các thách thức về đô thị hóa, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững trong tương lai.

Với nguồn tư liệu đồ sộ, hình ảnh chất lượng cao và cách tiếp cận giàu tính nghiên cứu, Bjarne Mastenbroek. Dig It! Building Bound to the Ground là tài liệu tham khảo giá trị dành cho kiến trúc sư, nhà quy hoạch, nhà thiết kế cảnh quan, sinh viên kiến trúc và những độc giả quan tâm đến phát triển bền vững. Không chỉ giới thiệu những công trình độc đáo trên khắp thế giới, cuốn sách còn đặt ra một câu hỏi quan trọng cho kiến trúc đương đại: làm thế nào để con người xây dựng mà vẫn tôn trọng và gắn kết với chính mảnh đất mình đang sống.