Từ bức chân dung nhà văn tự nhiên học Émile Zola của Édouard Manet, trong đó ông ngồi giữa bộ sưu tập nghệ thuật Nhật Bản của mình, đến những bản sao tỉ mỉ mà Vincent van Gogh thực hiện từ các tác phẩm của Utagawa Hiroshige mà ông say mê sưu tầm, các nghệ sĩ tiên phong của chủ nghĩa hiện đại châu Âu thế kỷ XIX chưa bao giờ che giấu tình yêu dành cho nghệ thuật Nhật Bản. Với vẻ đẹp gợi cảm, sự tự do trong biểu đạt và sức sống mãnh liệt, tranh khắc gỗ Nhật Bản đã khơi nguồn cho làn sóng Japonisme (trào lưu say mê văn hóa Nhật Bản) từng chinh phục nước Pháp rồi lan rộng khắp châu Âu. Tuy nhiên, loại hình nghệ thuật này thường bị hiểu đơn giản như một “sản phẩm ngoại lai” góp phần truyền cảm hứng cho nghệ thuật phương Tây.
Thực tế, tranh khắc gỗ Nhật Bản là một hiện tượng nghệ thuật độc đáo mà phương Tây không có hình thức tương đương. Nhiều ý tưởng mang tính cách mạng của nghệ thuật hiện đại — bao gồm cả quan niệm mà Karl Marx từng diễn đạt bằng câu nói nổi tiếng “mọi thứ vững chắc đều tan biến vào không khí” — đã được hình thành tại Nhật Bản từ thế kỷ XVIII và đạt đến đỉnh cao biểu hiện trong các tác phẩm của những bậc thầy như Katsushika Hokusai, Kitagawa Utamaro và Hiroshige vào đầu thế kỷ XIX.
Dựa trên nội dung từ ấn bản XXL nổi tiếng, cuốn sách này giúp người đọc khám phá sâu hơn một loại hình nghệ thuật được yêu mến rộng rãi nhưng thường chưa được hiểu đầy đủ. Thông qua những tác phẩm tranh khắc gỗ xuất sắc nhất, được đặt trong bối cảnh lịch sử cụ thể, cuốn sách tái hiện hành trình phát triển của nghệ thuật in khắc Nhật Bản từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX.
Từ sự ra đời của dòng tranh ukiyo-e — “những bức tranh về thế giới phù du” — với những hình ảnh phản ánh đời sống đô thị xa hoa và hưởng lạc, cho đến giai đoạn suy tàn rồi hồi sinh của nghệ thuật in khắc vào đầu thế kỷ XX, bộ sưu tập trong sách tạo nên một tư liệu vô giá không chỉ về một thể loại nghệ thuật độc đáo mà còn về sự biến đổi của xã hội, văn hóa và các chuẩn mực thẩm mỹ tại Nhật Bản qua nhiều thế kỷ.
Những hình ảnh được giới thiệu trải rộng từ núi non huyền bí, những con đèo phủ tuyết trắng đến các kiếm sĩ samurai, các kỹ nữ nổi tiếng và những góc phố nhộn nhịp. Mỗi tác phẩm được phân tích như một tác phẩm nghệ thuật độc lập, đồng thời hé lộ những câu chuyện, con người và bối cảnh lịch sử phía sau các hình tượng quen thuộc ấy.
Cuốn sách cũng khám phá bốn chủ đề nền tảng của nghệ thuật tranh khắc gỗ Nhật Bản: mỹ nhân (bijin-ga), diễn viên sân khấu, phong cảnh và các tác phẩm chim hoa. Bên cạnh đó là hình ảnh các đô vật sumo, diễn viên kabuki hay những kỹ nữ danh tiếng — những “ngôi sao” của thế giới phù du (ukiyo) với lượng người hâm mộ đông đảo đã thúc đẩy sự bùng nổ của ngành in tranh thời bấy giờ.
Ở một khía cạnh khác, độc giả còn được tiếp cận thế giới kỳ bí và đôi khi rùng rợn của nghệ thuật Nhật Bản qua những hình ảnh quỷ dữ, hồn ma, yêu quái và các sinh vật siêu nhiên. Những tác phẩm giàu trí tưởng tượng này vẫn tiếp tục ảnh hưởng mạnh mẽ đến manga, điện ảnh và trò chơi điện tử Nhật Bản cho đến tận ngày nay.
Từ những cảnh sinh hoạt đời thường đến tranh khêu gợi (shunga), từ các đề tài võ sĩ đạo đến những truyền thuyết thần thoại, tất cả đều thể hiện trình độ kỹ thuật bậc thầy và con mắt quan sát tinh tế của các nghệ nhân. Đồng thời, cuốn sách cũng cho thấy cách các nhà xuất bản và nghệ sĩ thời kỳ đó vận dụng sự sáng tạo, hài hước và khéo léo để vượt qua những quy định kiểm duyệt nghiêm ngặt của chính quyền.
Là một phần của bộ sách kỷ niệm 40 năm của TASCHEN, ấn bản này tập hợp những bản in đẹp nhất còn tồn tại từ các bảo tàng và bộ sưu tập tư nhân trên khắp thế giới trong một định dạng gọn nhẹ, dễ tiếp cận. Cùng với hệ thống chú giải phong phú, cuốn sách trở thành cánh cửa lý tưởng để bước vào một trong những giai đoạn sôi động và sáng tạo nhất của lịch sử nghệ thuật Nhật Bản.
Bạn đã thêm [] vào giỏ hàng
