Dadaism giới thiệu Dada, một trong những phong trào nghệ thuật mang tính cách mạng và có ảnh hưởng sâu rộng nhất của thế kỷ 20. Xuất hiện trong bối cảnh Thế chiến thứ nhất, Dada bắt đầu từ sự phản ứng mạnh mẽ trước chiến tranh, những giá trị xã hội đương thời và các thiết chế mà các nghệ sĩ cho rằng đã góp phần tạo nên một thế giới đầy bạo lực. Từ năm 1916 đến giữa những năm 1920, phong trào lan rộng từ Zurich đến Cologne, Hanover, Paris và New York, hình thành một mạng lưới nghệ sĩ quốc tế cùng chia sẻ tinh thần phản kháng và mong muốn phá vỡ những chuẩn mực sẵn có.
Điểm đặc biệt của Dada nằm ở chỗ phong trào không có một phong cách nghệ thuật thống nhất. Thay vì cùng theo đuổi một hình thức thẩm mỹ cụ thể, các nghệ sĩ Dada cùng hướng đến việc đảo ngược những quy tắc vốn được xem là nền tảng của nghệ thuật và xã hội. Logic và lý trí được thay thế bằng sự phi lý, ngẫu nhiên, hỗn loạn và bất ngờ; những vật thể và hình ảnh quen thuộc được đưa vào những bối cảnh hoàn toàn mới, buộc người xem phải đặt câu hỏi về điều gì có thể được xem là nghệ thuật.
Tinh thần thử nghiệm ấy được thể hiện qua một loạt phương thức đa dạng: sân khấu thử nghiệm, trò chơi, âm thanh, collage, photomontage, các quy trình sáng tác dựa trên yếu tố ngẫu nhiên và “readymade” – việc lựa chọn một vật thể có sẵn trong đời sống và đưa nó vào bối cảnh nghệ thuật. Tác phẩm Fountain (1917) của Marcel Duchamp, sử dụng một vật dụng công nghiệp thông thường, trở thành một trong những ví dụ nổi tiếng nhất cho cách Dada đặt lại câu hỏi về bản chất của tác phẩm nghệ thuật và vai trò của người nghệ sĩ.
Với các nghệ sĩ Dada, ý tưởng và sự chất vấn quan trọng hơn vẻ đẹp thị giác của tác phẩm. Một tác phẩm không nhất thiết phải được đánh giá bởi kỹ thuật hay hình thức hoàn thiện; chính hành động lựa chọn, sắp đặt hoặc thay đổi ngữ cảnh của nghệ sĩ cũng có thể trở thành một tuyên bố nghệ thuật. Quan niệm này đã mở đường cho nhiều thực hành nghệ thuật về sau, đặc biệt là nghệ thuật ý niệm (conceptual art), trong đó ý tưởng trở thành yếu tố trung tâm của tác phẩm.
Cuốn sách giới thiệu những tác phẩm tiêu biểu của các nghệ sĩ quan trọng như Tristan Tzara, Marcel Duchamp, Hannah Höch, Kurt Schwitters, Francis Picabia và Man Ray, qua đó làm rõ sự đa dạng trong thực hành của Dada cũng như những mối liên hệ giữa các trung tâm nghệ thuật khác nhau. Từ collage và photomontage đến những thử nghiệm với vật thể, ngôn ngữ và sự ngẫu nhiên, mỗi tác phẩm cho thấy một cách khác nhau để thách thức những quy chuẩn của nghệ thuật và đời sống.
Với tinh thần táo bạo, phản biện và không ngừng phá vỡ giới hạn, Dadaism không chỉ là lời giới thiệu về một phong trào nghệ thuật ngắn ngủi nhưng có sức ảnh hưởng đặc biệt, mà còn giúp người đọc hiểu cách Dada góp phần thay đổi chính câu hỏi căn bản: “Điều gì khiến một thứ trở thành nghệ thuật?” Di sản của phong trào vẫn hiện diện trong nghệ thuật hiện đại và đương đại, từ nghệ thuật ý niệm đến những thực hành dựa trên sự ngẫu nhiên, vật thể đời thường và sự đảo ngược các quy tắc quen thuộc.
Bạn đã thêm [] vào giỏ hàng